Platform Vlieghinder Kennemerland
 

Landsadvocaat: ‘Toegeven aan eis omwonenden Schiphol leidt tot grote economische schade’

 |
 Geplaatst door: Redactie (Wim) 
 |
 Bekeken: 185 
|
 parool.nl - 30-01-2024 
judge-gavel-1461998219JBc.jpg

Door Herman Stil

De Nederlandse economie lijdt grote schade als het kabinet geluidshinder rondom Schiphol zo ver moet terugdringen als een groep omwonenden eist. Dat stelt de Nederlandse staat dinsdag in de rechtbank in Den Haag. Het aantal gehinderden zal er bovendien niet voldoende door afnemen.

Volgens omwonenden worden fundamentele Europese mensenrechten geschonden doordat de Nederlandse staat geluidsnormen niet handhaaft.


In de rechtbank in Den Haag moest het Rijk (lees: het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) zich gisteren verdedigen tegen eisen van actiegroep Recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder (RBV) die optreedt namens alle gehinderde omwonenden van Schiphol.

Volgens RBV lijden ‘disproportioneel veel mensen’ rondom de luchthaven onder het vliegverkeer. Dat komt doordat de geluidsnormen sinds 2014 niet worden gehandhaafd omdat opeenvolgende kabinetten ze nooit bij wet hebben vastgelegd. Geluidsgrenzen worden al jaren op tal van plekken in de regio overschreden, onder meer onder de vliegroutes over Amsterdam en Amstelveen en onder die over Aalsmeer en Uithoorn.

Volgens de RBV worden daarmee fundamentele mensenrechten geschonden die Europees vastliggen, waaronder het recht op bescherming tegen gezondheidsschade en het recht op een ongestoorde leefomgeving. RBV eist dat de staat alsnog regels vastlegt. De organisatie wil dat daarvoor de veel strengere aanbevelingen van de VN-gezondheidsorganisatie WHO gaan gelden. Op Schiphol zouden volgens de eisers 350.000 of zelfs 250.000 vluchten per jaar (tegen 500.000 nu) voldoende zijn voor de Nederlandse economie. Het aantal buitenlandse overstappassagiers dient dan zo veel mogelijk te worden beperkt.

De staat ziet het totaal anders. Ook bij het invoeren van de niet onomstreden WHO-normen, die per saldo het aantal decibellen zouden halveren, wordt de bescherming die RBV eist volgens landsadvocaat Ewald Brans niet gehaald. “Volgens de WHO ondervindt dan nog altijd 10 procent van de omwonenden ernstige hinder.”

Om ook die overlast weg te nemen, moet het aantal vluchten nog sterker slinken, richting de 250.000. “Daarmee zijn Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen volgens onderzoek niet meer rendabel te exploiteren.”

Onderschatting
De overheid heeft tot nu toe rechtszaken over de handhaving van geluidsnormen steevast gewonnen met de belofte dat regels snel zouden worden vastgelegd en het vliegverkeer zodanig zou worden beperkt dat de geluidsgrenzen niet meer overschreden worden. Maar tot nu toe is daar telkens weinig van terecht gekomen.

Volgens RBV-advocaat Channa Samkalden wordt hinder rondom Schiphol steevast onderschat. “Voor de staat bestaan gehinderden buiten de geluidszones helemaal niet, terwijl in dorpen als Castricum of Heiloo ruim 20 procent van de inwoners ernstige hinder ondervindt.”

RBV stelt dat 1,4 miljoen Nederlanders ernstige vliegtuiggeluidshinder ondervinden. “Mensen binnen en buiten die geluidsnormen hebben pech,” aldus Samkalden tegen de rechters. “Niet de gezondheid van omwonenden maar de behoeften van het vliegverkeer gelden als uitgangspunt. Het aantal vluchten is sinds 2015 met een kwart toegenomen, het aantal gehinderden binnen de contouren is 60 procent gegroeid, terwijl de staat volhoudt dat er sprake is van gelijkgebleven overlast. Door hinder sterk te onderschatten en economisch belang te overschatten zijn omwonenden van Schiphol sluitpost geworden.”

Dat weersprak landsadvocaat Brans in de rechtszaal. “De staat wil overlast niet bagatelliseren,” zei hij, “maar de hinder is de afgelopen jaren aantoonbaar afgenomen. Het aantal overschrijdingen van de geluidsgrenzen is beperkt.”

Volgens de landsadvocaat worden veel meer Nederlanders blootgesteld aan lawaai van wegverkeer, trein of industrie dan aan dat van vliegtuigen. Ingrijpen bij Schiphol zou volgens hem betekenen dat vervolgens elders nog veel verder bijgestuurd moet worden. Volgens de landsadvocaat worden er wel degelijk overheidsmaatregelen genomen om hinder te voorkomen, door geluidsroutes te verleggen of de meest lawaaiige vliegtuigen van Schiphol te weren.

Mislukte krimppogingen
Volgens Brans heeft het kabinet aanvullende maatregelen klaarliggen waarbij het aantal vluchten op Schiphol uiteindelijk slinkt tot 440.000 per jaar. Verder wordt er volgens Brans nu onderzocht of het aantal nachtvluchten verder kan worden teruggedrongen inclusief een gedeeltelijke nachtsluiting. De uitslag van dat onderzoek wordt dit voorjaar verwacht.

Tot nu zijn alle pogingen tot krimp mislukt, mede door bezwaren van de Euro­pese Commissie omdat het kabinet steevast Europese regelgeving zou negeren. Brans: “Het is zeer teleurstellend dat een aantal maatregelen vertraagd is geraakt. Maar de opschorting ervan heeft geen invloed op het standpunt van de staat om een einde te maken aan deze situatie.”

Het kabinet heeft daarbij volgens de landsadvocaat ‘zorgvuldig’ berekend hoeveel vluchten er nodig zijn om de hinder binnen de perken te houden én de economie niet al te zeer te schaden. “Dat zijn er 400.000 tot 440.000, het verschil is een gevolg van het feit dat effecten niet exact zijn te berekenen.”

Uit ‘vele onderzoeken’ blijkt volgens Brans dat de luchtvaart voor Nederland van groot economisch belang is. “De totale toegevoegde waarde, direct en indirect, bedroeg in 2018 10,4 miljard euro. Daarnaast is de luchtvaart direct goed voor 68.000 banen, plus 45.000 arbeidsplaatsen indirect.”

Bij krimp naar 440.000 vluchten, zoals het kabinet wil, slinkt die toegevoegde waarde aan de economie met 2,1 miljard euro. Bij de maatregelen die RBV eist, wordt de afname van economische waarde en werkgelegenheid volgens Brans nog veel groter.

“Schrappen van transferpassagiers leidt tot een halvering van het vluchtaanbod en betekent een aanzienlijke verslechtering van onze verbondenheid met de wereld. Die verslechtering heeft grote gevolgen voor onze economie en het Nederlandse vestigingsklimaat.”

Complex dossier
De landsadvocaat vindt dat de rechters de eis moeten afwijzen. “Het is ook onmogelijk om hieraan te voldoen, omdat bij elke ingreep de Europese regels moeten worden gevolgd.”

Volgens RBV klopt dat niet. Samkalden: “Voor verdere krimp hoeft niet opnieuw de Europese procedure worden doorlopen.”

De rechters hebben kenbaar gemaakt langer dan gebruikelijk nodig te hebben om de zaak te beoordelen “Het is ook voor de rechtbank een complex dossier,” aldus voorzitter Rogier Hartendorp. “We zullen er ons de komende weken op beraden.”

Woensdag 20 maart wordt uitspraak verwacht, waarbij Hartendorp het nog in het midden laat of het dan om een tussenoordeel of een definitief vonnis gaat.

Bekijk bericht op "parool.nl - 30-01-2024"

Reacties op dit bericht

Geplaatst door ir. B. van Marlen uit Uitgeest

Ik had een dergelijke reactie van de Staat geheel verwacht. Men stelt dat de WHO-normen ook nog geen voldoende bescherming geven. Dit is deels waar, maar geen excuus om niet in de richting van die normen te werken. Zo zou men kunen beginnen de 48 dB(A) Lden contour te vervangen door een 45 dB(A) Lden contour. Dat zou al beperkend gaan werken. De redenering van de Staat om dan maar niets te doen slaat dus nergens op!

Volgens de landsadvocaat worden veel meer Nederlanders blootgesteld aan lawaai van wegverkeer, trein of industrie dan aan dat van vliegtuigen. Dit is waar, maar men zegt er niet bij, dat de geluidsnormen voor deze vormen van verkeer en voor industrie aanzienlijk scherper zijn. De Staat moet er voor zorgen dat over de gehele breedte van geluidshinder zaken strakker moeten worden gereguleerd. Voor wegen en treinen kan dit door meer geluidsschermen te plaatsen.

De enorme schade aan de economie waar de Staat steeds weer mee komt is discutabel. Volgens de bestemmingsanalyse van de Werkgroep Toekomst Luchtvaart (WTL) kan er best wel behoorlijk wat van af zonder noemenswaardige economische schade voor ‘BV Nederland’. Het gaat hier met name om de verdiensten van KLM en Schiphol met zijn aandeelhouders, die maximaal hebben ingezet op het hubmodel.

Altijd komt men weer met dat ‘vestigingsklimaat’, maar nooit vermeldt men, dat veel van die bedrijven voor Nederland kiezen wegens het ‘gunstige belastingklimaat’ (Nederland staat vierde op de ranglijst van belastingparadijzen), dus wil men wel de vruchten plukken van de Nederlandse infrastructuur, maar de lasten aan de belastingbetaler over laten, en dat ook ten koste van omwonenden van vliegvelden.

Men zal er alles aan doen om via de internationale regels (als de ‘balanced approach’) de belangen van Schiphol en KLM (en de Staat zelf) boven die van een gezonde leefomgeving te plaatsen. Dit gaat men verdedigen door te berekenen dat de hinder in totaal is afgenomen, en vervolgens een nog behoorlijk groot aantal inwoners te plaatsen onder gekmakende voortdurende herrie op vaste routes. Dit mag gewoon in dit land en volgens de Luchtvaartwetten.

Ik bepleit dan ook een massale schadeclaim van omwonenden naar de Staat der Nederlanden.