Platform Vlieghinder Regio Castricum
 

Het feest is voorbij voor KLM

 |
 Geplaatst door: Wim 
 |
 Bekeken: 213 
|
 nrc.nl - 11-10-2019 
hvs_klmoud_DSC_2522.jpg

Door Mark Duursma

Luchtvaart en klimaat KLM heeft het 100-jarig bestaan uitbundig gevierd. Vanaf nu draait alles om een duurzame toekomst. Maar hoe?

Heel soms kan KLM-topman Pieter Elbers zijn ergernis niet verbergen. Het gebeurde tijdens een persconferentie afgelopen maandag, tijdens de viering van het eeuwfeest van KLM. Een Zwitserse journalist vroeg of Elbers niet bang was voor de toekomst van het bedrijf, omdat jonge mensen vanwege het klimaat minder gaan vliegen.

„Denkt u dat echt?”, beet Elbers haar toe. „Ga kijken op Schiphol, en kijk naar de leeftijd van de passagiers. Zodra de examens voorbij zijn, vliegen millennials alle kanten op. Het punt is niet dat zij minder gaan vliegen, het punt is dat wij duurzamer moeten worden.”

KLM, de oudste luchtvaartmaatschappij ter wereld onder dezelfde naam, vierde dit jaar uitbundig het 100-jarig bestaan. De aftrap was in maart, als onderdeel van 100 jaar luchtvaart in Nederland. Eind juni begon het aftellen naar de echte verjaardag, op 7 oktober. Er waren munten, postzegels, boeken, tentoonstellingen en warme woorden. Het 100ste KLM-huisje, Huis ten Bosch, werd maandag onthuld door Wopke Hoekstra (CDA), minister van Financiën en sinds dit voorjaar grootaandeelhouder van moedermaatschappij Air France-KLM.Lees hier.

Bij die vieringen was veel aandacht voor het mooie verleden, maar evengoed voor de ‘duurzame toekomst’. Zelfs tijdens het recente golftoernooi KLM Open organiseerde KLM, met Schiphol, een seminar over verduurzaming. Daar kondigde het bedrijf aan in 2020 de eerste van de vijf dagelijkse vluchten van Schiphol naar Brussel te schrappen. Lees hier.

Komende dinsdag is Pieter Elbers precies vijf jaar president-directeur. Aan het begin van KLM’s tweede eeuw staat hij voor lastige uitdagingen. De top van Air France-KLM streeft naar verdere integratie van de twee dochterbedrijven, KLM wil dat niet. De 30.000 werknemers willen meer profiteren van winstgevende jaren, het cabinepersoneel dreigt met acties.

Maar de grootste uitdaging, zeker op langere termijn, is verduurzaming. Enerzijds is er een groeiend besef van klimaatschade en gezondheidsrisico’s bij publiek en politiek, waar KLM rekening mee moet houden. Anderzijds is er de ambitie om een belangrijk nationaal bedrijf te blijven en de concurrentie te verslaan. Winstgevende groei is een voorwaarde om te verduurzamen, is het mantra van Elbers. Bijvoorbeeld om te kunnen investeren in schonere en stillere vliegtuigen. Hoe gaat KLM om met die paradox?

Vliegschaamte
Elbers heeft gelijk: er wordt niet minder gevlogen vanaf Schiphol. Afgelopen maand steeg het aantal KLM-passagiers met 5,1 procent ten opzichte van september vorig jaar, naar 3,1 miljoen passagiers. Lees hier.Tv-interviewtjes met reizigers op Nederlandse luchthavens wijzen niet op ‘vliegschaamte’, het ongemakkelijke gevoel over CO2-uitstoot dat vliegen met zich mee kan brengen.

Elders speelt het al wel een rol. Rickard Gustafson, topman van de Scandinavische maatschappij SAS, denkt dat flygskam in het land van oorsprong, Zweden, verantwoordelijk is voor 5 procent minder passagiers in het eerste kwartaal van 2019. Alexandre de Juniac, chef van luchtvaartmaatschappijenkoepel IATA, waarschuwde deze zomer voor het fenomeen: „Als we er niets tegen doen, zal dit gevoel groeien en zich verspreiden.” (Lees hier.

In dit mondiale debat speelt KLM een opvallende rol. Zoals het bedrijf pionierde in samenwerking met andere maatschappijen en het gebruik van sociale media, loopt KLM ook voorop met duurzame initiatieven.

Winstgevende groei is een voorwaarde om te kunnen verduurzamen, is het mantra van topman Pieter Elbers


Al ruim tien jaar kunnen KLM-passagiers de CO2-uitstoot van hun vlucht compenseren. Het geld gaat naar herbebossing in Panama. Sinds 2011 stimuleert KLM de ontwikkeling van biobrandstof. Het gebruik is nog zeer beperkt, vooral door de hoge prijs in vergelijking met fossiele kerosine. KLM is betrokken bij de bouw van een fabriek voor biokerosine in Delfzijl, die in 2022 open moet gaan. Lees hier. Mede dankzij de programma’s voor CO2-compensatie en biobrandstof staat KLM al vijftien jaar in de top van de Dow Jones-duurzaamheidsindex.

Opmerkelijk is de campagne die KLM deze zomer lanceerde: Fly Responsibly. Lees hier. Klanten worden gevraagd erover na te denken of die zakelijke ontmoeting wel echt nodig is. En of de trein geen goed alternatief biedt voor die stedentrip. „Voor het maken van deze video is geen enkele vlucht gemaakt”, luidt de tekst aan het slot van een filmpje op de website. Buitenlandse media zijn verbaasd: de eerste luchtvaartmaatschappij die een oproep doet om minder te vliegen.

Onderzoekers van de TU Delft liepen maandag trots rond het schaalmodel van de Flying-V, een radicaal ander vliegtuigmodel dat veel minder brandstof verbruikt. In november vindt de eerste proefvlucht in de buitenlucht plaats, met het schaalmodel. Een fabrikant heeft zich nog niet gemeld, vliegen met een echte versie is nog ver weg. Lees hier.

Politieke lobby
KLM heeft ook een andere kant. Tegenover al die duurzame inspanningen staat een intensieve politieke lobby om belasting op tickets en kerosine tegen te houden. Als de luchtvaartsector in Den Haag ageert tegen beperkende maatregelen, is KLM de aanjager en auteur van het manifest. In interviews verkondigt Elbers steevast dat Schiphol moet kunnen blijven groeien en dat Lelystad Airport zo snel mogelijk open moet gaan.

Zonder groei vanaf 2021 verliest Schiphol van concurrerende luchthavens, waarschuwt Elbers. Graag wijst hij op het economisch belang van de combinatie KLM-Schiphol. Tegenover buitenlandse journalisten sprak hij maandag ook weer over 300.000 banen en een bijdrage van 30 miljard euro aan het bruto binnenlands product, zoals bleek uit onderzoek uit 2011 van twee consultancyfirma’s. Lees hier. Een recenter onderzoek van bureau Decisio uit 2015 gaat echter uit van 114.000 banen en een bijdrage van 9 miljard euro.

De paradox van KLM is een spagaat. De strategie ‘groeien om te verduurzamen’ wordt weggehoond door tegenstanders van luchtvaartgroei, net als de term ‘duurzame luchtvaart’. Je kunt als luchtvaartmaatschappij nog zoveel afval hergebruiken, het probleem blijft het vliegen zelf.

Minder vliegen is de enige echte oplossing, maar geen bedrijf zal uit zichzelf gaan krimpen


Minder vliegen is de enige echte oplossing, maar geen bedrijf zal uit zichzelf gaan krimpen. Zeker zolang de vraag van reizigers aanhoudt. Brussel zal plaatsmaken voor een andere KLM-bestemming. De druk op de luchtvaartsector zal verder toenemen. Donderdag voerde Extinction Rebellion actie op Londen City Airport, in december wil Greenpeace demonstreren op Schiphol.

Hoe duurzaam de bedrijfsvoering ook is, KLM blijft een vervuiler. Radicale innovatie laat nog wel een paar decennia op zich wachten. Tot die tijd moet KLM zien te overleven in een wereld die steeds meer eisen stelt. Het feest is voorbij.

Bekijk bericht op "nrc.nl - 11-10-2019 "

Reacties op dit bericht

Geplaatst door Eric

Luchtvaart maar groeien en de rest zoals de boeren moeten maar inkrimpen. Dat kan echt niet.
Zou een kramertje hier ook niet werken?

Geplaatst door anoniem

Het 'feest' gaat gewoon door voor de KLM, daar zorgt de overheid wel voor, maar het wordt steeds minder feestelijk voor de KLM!

Reageren?

Let op! Door het plaatsen van een reactie gaat u akkoord met onze huisregels.