Platform Vlieghinder Kennemerland
 

‘Europa kan gaan vliegen op frituurvet’

 |
 Geplaatst door: 2eHans 
 |
 Bekeken: 818 
|
 NRC 
Frituurvet_HvS.JPG

De timing lijkt wat ongelukkig. Een dag na de rem van de Europese Unie op het omstreden gebruik van palmolie voor biobrandstof, bepleit Sierk de Jong de haalbaarheid van biobrandstof voor de luchtvaart. De Jong (26) verdedigt deze vrijdagmiddag zijn proefschrift Green Horizons in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht.
De tegenstelling is schijn. De Jong richt zich in zijn onderzoek, deels uitgevoerd in samenwerking met de Amerikaanse universiteit MIT, op duurzame biobrandstoffen. Die zijn niet gemaakt uit gewassen, maar uit frituurvet of residuen uit bos- en landbouw, bijvoorbeeld houtsnippers. De biobrandstof die KLM – een wereldwijde pionier op dit gebied – gebruikt is volledig gemaakt uit afgewerkt frituurvet.
De Jong is optimistisch over de mogelijkheid om met hernieuwbare vliegtuigbrandstoffen de CO 2 -uitstoot van de luchtvaart terug te dringen. Dat is opmerkelijk, want er bestaat nogal wat scepsis over de kans dat biobrandstof de luchtvaart gaat redden.

Te duur en te weinig


Binnen en buiten de luchtvaartsector erkent iedereen dat het beperken van klimaatschade de grootste uitdaging is waar de snelgroeiende luchtvaart de komende decennia voor staat. Vliegtuigbouwers en luchtvaartmaatschappijen denken dat technologische vernieuwingen – zuiniger vliegtuigen, elektrisch vliegen – voldoende zullen zijn. Wetenschappers zeggen dat de groei – alleen al de vele miljoenen passagiers uit China en India – veel sneller gaat dan de techniek. Vervanging van fossiele brandstof door hernieuwbare brandstof heeft twee grote nadelen: het is duur en er is te weinig van.
De Jong ziet wel reële kansen. Uit zijn berekeningen blijkt dat voor 10 miljard euro alle vluchten binnen de Europese Unie op 8 procent biobrandstof kunnen vliegen. Daarmee wordt 70 procent van de groei van de CO 2 -uitstoot van de luchtvaart tot 2030 geneutraliseerd, tegen de kosten van een paar euro per passagier. Om deze doelen te halen moet volgens De Jong worden voldaan aan drie voorwaarden.

1 Gegarandeerde duurzaamheid


Er is veel discussie over biobrandstoffen, omdat bij sommige varianten het middel erger is dan de kwaal, bijvoorbeeld door een hoge CO 2 -uitstoot tijdens de productie. Volgens De Jong is het onmogelijk om een strikte scheiding te maken tussen ‘goede’ en ‘slechte’ biobrandstoffen zonder de context te melden. Veel milieuorganisaties en politici zijn tegen het gebruik van palmolie omdat het ten koste gaat van regenwoud en landbouwgrond. De Jong: „We moeten weg blijven van biobrandstoffen die gepaard gaan met het kappen van regenwoud. Maar biobrandstoffen gebaseerd op reststromen kunnen veel klimaatwinst opleveren.”
Onlangs kwam naar buiten dat zes Europese landen, waaronder Nederland, zich verzetten tegen verdere afzwakking van de criteria voor biobrandstoffen in CORSIA, een plan voor CO 2 -compensatie van de mondiale luchtvaartsector . De Jong: „Goed dat deze landen ingrijpen. Het is cruciaal dat de criteria bij CORSIA geloofwaardig zijn.”
Belangrijk is vooral het maatschappelijk draagvlak, zegt De Jong. De scepsis moet worden overwonnen. Arjen Lubach en Zembla geven op tv onvolledige informatie, dat zet mensen op het verkeerde been. De sector moet meer tegenwicht bieden. Maatschappijen moeten het publiek beter informeren over welk type biobrandstof ze gebruiken.”

2 Nieuwe technologie


Productie is een kwetsbaar punt van biobrandstof: er is simpelweg niet genoeg beschikbaar om een substantieel deel van de wereldwijde luchtvaart van een alternatief voor kerosine te voorzien. De Jong: „Een transitie naar 100 procent biobrandstof is op korte termijn niet realistisch. Het geschatte brandstofverbruik voor de Europese luchtvaart in 2030 is 50 miljoen ton. Het zou heel mooi zijn dat 10 procent daarvan, 4 à 6 miljoen ton, kan worden vervangen door biobrandstof.”
Fabrieken zullen moeten worden omgebouwd. Een bedrijf als Neste, gevestigd op de Tweede Maasvlakte , zal zijn installaties moeten omzetten. Nu is palmolie de basis, dat moet frituurvet worden. De overheid kan daarbij volgens De Jong een stimulerende rol spelen door duidelijke doelen te stellen voor verplicht gebruik van biobrandstof, zoals bij wegtransport al is gebeurd.

3 Financiële steun


De productiekosten van biobrandstof lagen in 2017 bijna drie keer hoger dan kerosine. In een sector met harde concurrentie en kleine winstmarges is dat een zwaarwegend verschil. Brandstof bepaalt 30 procent van de kosten van luchtvaartmaatschappijen. Het grote prijsverschil maakt overheidsmaatregelen voorlopig noodzakelijk, zegt De Jong.
„De productiekosten zullen dalen als de schaal toeneemt en de technologie efficiënter wordt, net als bij windenergie. Maar het is belangrijk dat de luchtvaart nu al begint met biobrandstof om het doel in 2030 te kunnen halen. Het is effectiever dan CO 2 -compensatie.”
Is financiering door de overheid een houdbaar model? „Het is het duurzaamst en het eerlijkst als de kosten worden verdisconteerd in de ticketprijs. Een individuele maatschappij zal dat niet snel doen. Luchthavens kunnen wel bijdragen uit hun opbrengsten van winkels en parkeren.”
Uiteindelijk is het een politieke keuze, zegt De Jong. „Nederland heeft een koppositie als het gaat om biobrandstof. Schiphol en KLM zijn al actief, de haven van Rotterdam zet in op energietransitie en de grootste distributeur van biobrandstof, SkyNRG, is gevestigd in Amsterdam.” Verklaart het feit dat De Jong bij SkyNRG heeft gewerkt zijn enthousiasme voor biobrandstof? „Nee, mijn enthousiasme komt voort uit de resultaten van mijn onderzoek. SkyNRG heeft geen enkele invloed gehad op mijn resultaten. Ik kreeg alleen een kijkje in de keuken.”

CV Sierk de Jong


Sierk de Jong (Wageningen, 1991) volgde een bachelorstudie aan het University College Utrecht, gevolgd door een master Energy Science. Sinds 2014 was hij onderzoeker aan het Copernicus Institute for Sustainable Development van de Universiteit Utrecht. Hij begint binnenkort als consultant bij Boston Consulting Group.

Bekijk bericht op "NRC"

Reacties op dit bericht

Geplaatst door Wim

Is dit een serieus artikel of fake nieuws?
Zijn wij uit gezondheidsoverwegingen een paar jaar geleden overgestapt op frieten en dergelijke uit een air frayer, moet heel Nederland en wij ook terug naar de vette hap uit de frituurpan? En hoe vaak moet de frituurpan aan om voldoende productie te hebben om bio vliegen mogelijk te maken? Wordt het ok zo dat tijdens de vlucht in het vliegtuig de frituurpannen aan moeten?
Volgens mij moet deze mijnheer even langs de dokter.

Geplaatst door Jaap uit Bussum

CO2 terugdringen is natuurlijk een prima zaak, maar vliegtuigen stoten in de hogere luchtlagen ook andere broeikasgassen uit. Die worden, voor zover ik weet, niet door biobrandstoffen beperkt. Het onlangs uitgelekte rapport van het IPCC is de krachtigste waarschuwing die de VN gegeven heeft. De temperatuur op aarde zal komende 22 jaar minstens 1,5 graad stijgen als geen „snelle en verstrekkende” maatregelen worden genomen. Minder vliegen lijkt mij één van die snelle en verstrekkende maatregelen waar we voor staan.