Platform Vlieghinder Kennemerland
 

Zwanenburgers wonen met samengeknepen billen

 |
 Geplaatst door: A Holwerda 
 |
 Bekeken: 1599 
|
 BN De Stem 
Zwanenburgers wonen met samengeknepen billen

Burgemeester Bert Bruijn van de kleine plattelandsgemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude stapt de dag na de crash van een vliegtuig van Turkish Airlines om negen uur ‘s morgens het dorpshuis van Spaarndam binnen.

Zoals gebruikelijk houdt hij er spreekuur voor bewoners van zijn gemeente. Ze wonen op het grondgebied onder de aan- en afvliegroute van de Polderbaan en Zwanenburgbaan. Toen hij die ochtend zijn ambtswoning in Halfweg-Zwanenburg verliet, werd hij aangesproken door de buurman. Het vliegverkeer naar en van de Zwanenburgbaan was in volle hevigheid hervat. “Die man zei: ‘Waarom zijn ze nu al weer begonnen. Hadden ze niet een paar dagen kunnen wachten?’ Ik heb hem nooit gehoord over vliegtuigoverlast. Bewoners rond Schiphol die een beetje murw zijn geworden, zijn in paniek. Wij zijn niet zulke klagers, maar dit ongeval triggert sluimerende angstgevoelens. En die nemen we niet meer weg door het aanscherpen van veiligheidsnormen.” ‘Veiligheid is ons grootste gevaar’ stond er vorige maand nog boven een artikel in de Nieuwsbrief Schipholbeleid van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Frederik Blaauw van het programma Luchtvaartveiligheid van het ministerie legt uit dat de Nederlandse luchtvaart zó veilig is geworden dat het draagvlak voor nieuwe preventieve veiligheidsmaatregelen afneemt.

“Dat is nou juist het gevaar. We moeten alles op alles zetten om de risico’s beperkt te houden. Als het een tijd lang goed gaat, bestaat de kans dat de aandacht verslapt, en er soepeler met regels omgegaan wordt. De kredietcrisis kan de veiligheid rond Schiphol ook parten gaan spelen. Als luchtvaartmaatschappijen moeten bezuinigen, zoeken ze naar manieren om kosten te besparen.”

Het wrange is dat ongevallen als de crash met het toestel van Turkish Airlines nodig blijken om het systeem scherp te houden. De veiligheidsdiscussie is de afgelopen jaren naar de achtergrond gedrongen door klachten over de leefbaarheid rond de snel groeiende luchthaven. Dat komt volgens burgemeester Bruijn omdat het veiligheidsvraagstuk veel te mathematisch wordt benaderd. Het is voor de leek bijna niet meer te bevatten. Het gaat over formules als de ‘10 tot de min vijfde’ contour. Daarmee wordt de kans uitgedrukt dat een persoon overlijdt door een vliegtuigongeval in de buurt van een vliegtuigbaan. In het rekenmodel is die kans eens in de 100.000 jaar. Maar met dergelijke cijfermatige verhandelingen moet je nu even niet in Zwanenburg aankomen.

De onrust in het dorp is groot, vertelt Peter Vreeswijk, voorzitter van de dorpsraad Zwanenburg-Halfweg. “Bewoners hebben het zien gebeuren. Alle rekenmodellen ten spijt, heb ik altijd rekening gehouden met de mogelijkheid dat een vliegtuig bij Schiphol zou neerstorten. De gedachte: ‘Dit gaat een keer gebeuren’, speelde altijd in mijn achterhoofd.” Volgende week komt de dorpsraad in een reguliere vergadering bijeen in Cultureel Centrum De Olm. Verhalen doen de ronde dat de dorpen in actie zullen komen. Vreeswijk: “Er wordt al geroepen dat we met een stel Zwanenburgers Schiphol komen platgooien. Maar dat lijkt me niet reëel.”

Voormalig huisarts Cees van Ojik uit Zwanenburg was veertig jaar geleden de strijdbare woordvoerder van dorpsgenoten die onder de naam De Lastige Zwanenburger het gevecht met de luchthaven aanbonden. Ze lieten ballonnen los om het vliegverkeer te hinderen. En muizen in de vertrekhal van Schiphol. Met zeven plagen wilden ze de ongebreidelde groei van de luchthaven een halt toeroepen.

Van Ojik ontwikkelde zich van geëngageerde dorpsarts tot kritisch gespreksgenoot van Schiphol. De afgelopen jaren zat hij aan de Alderstafel waar de groei van de luchthaven werd besproken met omliggende gemeenten en bewonersorganisaties. Uiteindelijk legden zij een bovengrens vast van 510.000 vliegbewegingen tot 2020. Van Ojik ziet vanuit zijn woning het neergestorte vliegtuig liggen. “Wist je dat onderzoek heeft aangetoond dat bij 70 procent van de mensen latent de angst leeft dat een vliegtuig neerstort. Die gevoelens worden nu manifest. Maar het ebt ook weer langzaam weg. Zo zitten we als mens nu eenmaal in elkaar. Zwanenburgers zijn realistische mensen. Schiphol is belangrijk voor ons en hoeft ook helemaal niet dicht. Maar we moeten de bomen niet tot in de hemel laten groeien en de grens van 510.000 nu al weer oprekken. Er wordt al gesproken over een miljoen. Dit ongeluk bewijst dat dit onverantwoord zou zijn.”

Burgemeester Bert Bruijn scherpt de woorden van Van Ojik aan. “Is het werkelijk mogelijk om Schiphol in dit gebied in zijn huidige omvang te laten bestaan? Hoe gaan we met de schaarse ruimte om in dit gebied? De invulling daarvan moet niet altijd worden aangepast aan Schiphol. Ik denk dat delen van de luchthaven langzamerhand verplaatst moeten worden. Dáár moeten we het over hebben en niet over het verder aanscherpen van veiligheidsnormen. Deze crash toont de grenzen van de groei aan. We willen hier alles in een dichtbevolkt gebied. Neem de structuurvisie van de provincie. Daarin groeit de luchthaven. Net als het Amsterdamse havengebied. De bloemensector in Aalsmeer moet worden versterkt. En dan moeten hier ook nog eens tienduizend nieuwe woningen worden gebouwd. Dat kan niet allemaal. Ik hoop dat dit besef met deze ramp doordringt. In die zin zou je kunnen zeggen dat het dan iets heeft opgeleverd.”

Helemaal mee eens, zegt de Vereniging Gezamenlijke Platforms, waarin een kleine dertig dorpsverenigingen, wijk- en buurtraden rond Schiphol zijn verenigd. “De ramp met de Boeing 737-800 van Turkish Airlines ondersteunt het standpunt van de Vereniging Gezamenlijke Platforms dat voor de periode ná 2020 een nieuwe luchthaven moet worden aangelegd buiten dichtbevolkt gebied. Na de Bijlmerramp laat ook dit ongeluk zien dat het niet om een theoretische veiligheidsdiscussie gaat maar om reële gevaren voor bewoners.” De vereniging vraagt de Tweede Kamer nog dit jaar te beginnen met het onderzoek naar de locatie voor een nieuwe luchthaven. “Ofwel de luchtvaartambities moeten worden bijgesteld, ofwel de kans op vliegrampen in dichtbevolkt gebied zal aanzienlijk toenemen.”

Drie bedrijven staan onder de aanvliegroute op enkele honderden meters van het gecrashte vliegtuig. Een daarvan is van aannemer Gerrit Markus. Toen de Polderbaan werd aangelegd, zagen de bedrijven alle woningen om hun heen verdwijnen. Gesloopt vanwege de veiligheidsrisico’s. Ook Markus en zijn buren moesten aanvankelijk weg. Gerrit Markus: “Per hectare mochten hier maximaal acht personen werken. Bij ons alleen al werken dertig mensen. Maar de norm is losgelaten toen bleek dat verplaatsing te veel geld kostte. Het schadeschap weigert ons financieel te compenseren. Ik ben daar hels over. Alle risico’s worden gebagatelliseerd en wat gebeurt er: dat ding ploft gewoon neer. Overdag, als de mensen hier aan het werk zijn. Ik wil weg van deze onveilige plek. Dan maar via de rechter.”

Het gevaar van neerstortende vliegtuigen wordt volgens provinciebestuurder Ton Hooijmaaijers zeker niet onderschat. “Vanuit het rijk zijn er regels en die zijn de strengste van Europa en de wereld. Dat verklaart ook waarom er aan de koppen van de landingsbanen geen gebouwen staan en op grotere afstand slechts beperkt gebouwd mag worden. In dorpen als Zwanenburg mogen geen nieuwe woningen komen. Dat is niet alleen vanwege de herrie, maar ook vanwege de veiligheid. Ik vind het nu te vroeg om de discussie over de veiligheidsnormen opnieuw te voeren. Laten we eerst het onderzoek naar de oorzaak van het ongeval afwachten”, bepleit Hooijmaaijers.

Martinus van Denderen (85) kwam 41 jaar geleden voor zijn werk in Zwanenburg wonen. Hij heeft het er naar zijn zin. “Ik had na mijn pensionering weg kunnen gaan, maar dat deed ik niet. Als je zo dichtbij het vliegveld woont, dan weet je dat dit kan gebeuren. Volgens mij denken veel Zwanenburgers zo.” Maar de burgemeester hoort andere verhalen. Bert Bruijn: “Mensen komen naar het gemeentehuis en maken een hoop stennis. Ze willen weg. En dat zeggen ze hier niet snel. Je moet de psychische effecten van een ramp voor een dorp als dit niet onderschatten.”


Reacties op dit bericht