Platform Vlieghinder Regio Castricum
 

Overheid sloot ogen voor vuile lucht

 |
 Geplaatst door: webbeheer 
 |
 Bekeken: 545 
|
 Haagsche Courant 
Overheid sloot ogen voor vuile lucht

Nederland krijgt het niet voor elkaar om aan de strenge Europese richlijn voor luchtkwaliteit te voldoen. De normen die daarover eind vorige eeuw zijn vastgesteld, zijn dusdanig dat ons land veel meer actie had moeten ondernemen om luchtvervuiling tegen te gaan. Het milieu stond de afgelopen jaren te laag op de prioriteitenlijst.


DEN HAAG | “Met de wijsheid achteraf kun je inderdaad zeggen: Nederland had in 1999 nooit met het Europees Luchtkwaliteitsbesluit moeten instemmen. Het is een onhaalbare kaart.” Staatssecretaris Pieter van Geel (Milieu) zegt anno 2005 hardop wat ze op het ministerie van Vrom al vanaf dag één wisten. Het is onmogelijk om aan de strenge Europese richtlijn voor schonere lucht te voldoen.

Waarom stemde milieuminister Jan Pronk (PvdA) in 1999 dan toch in met een richtlijn? Heeft hij zitten slapen, zoals Kamerleden nu beweren? Of had de Kamer een naïef geloof in de techniek, die motoren in de toekomst veel schoner en zuiniger zou maken?

In januari werd een scherpe Europese norm voor het schadelijke fijnstof van kracht, waaraan Nederland bij lange na niet kan voldoen. Ook de strenge norm voor stikstofoxiden die in 2010 ingaat, wordt zo goed als zeker niet gehaald.

Volgens oud-GroenLinks-Kamerlid Hugo van der Steenhoven onderschatte in de jaren negentig iedereen het belang van luchtkwaliteit. “Minister Pronk gaf toen aan dat het een vergaande maatregel was, maar ook hij dacht dat de auto’s in een paar jaar tijd veel schoner zouden worden en dat de normen daarom wel haalbaar waren. Met rekeningrijden en meer en schoner openbaar vervoer moest het probleem op te lossen zijn, dacht men. Bovendien zouden er in Europa allerlei strenge milieumaatregelen genomen worden die Nederland zouden helpen.”

Kritische vragen over de haalbaarheid van de richtlijn werden nauwelijks gesteld. “Het paarse kabinet was groot voorstander van de richtlijn,” verdedigt Jan Pronk zich nu. “Het enige dat ik gedaan heb, is de richtlijn goedkeuren, geheel overeenkomstig de wens van het kabinet. In de Tweede Kamer maakte alleen de VVD bezwaar.” Pronk verwees geregeld naar zijn milieubeleidsplan. Het probleem was dat de maatregelen die daarin stonden, nooit zijn uitgevoerd. Van der Steenhoven: “De VVD heeft het rekeningrijden opgeblazen en ook de kabinetten na Paars hebben niets aan de luchtvervuiling gedaan.”

Zo kon het gebeuren dat de hele politiek, de minister incluis, in 2001 ruw werd wakker geschud door een brief uit Brussel. De Europese Commissie kwam met nieuwe berekeningen. De rekening voor schone lucht bleek te zijn verhonderdvoudigd tot minimaal 30 miljard gulden (14 miljard euro).
Maar ook die nieuwe berekeningen leidden niet tot actie. Het tweede paarse kabinet viel en tijdens de opkomst van Fortuyn verdween het dossier onder in een la. Milieu stond erg laag op de prioriteitenlijst.

Zo bleef het probleem jarenlang liggen. Waar Pronk en de Tweede Kamer zich nog konden verschuilen achter naïef vooruitgangsgeloof, gold dat niet voor de nieuwe staatssecretaris van Milieu Pieter van Geel. Het ministerie nam de afgelopen jaren geen enkel initiatief om de luchtkwaliteit te verbeteren. Van Geel gooide bij zijn aantreden al de handdoek in de ring door te concluderen dat de normen voor Nederland onhaalbaar waren. De weinige maatregelen die Van Geel aandraagt – subsidie op roetfilters, sloop van oude auto’s – zijn volgens het RIVM onvoldoende om de normen te halen.

Streep

Ook de Raad van State haalt een streep door de rekening. De hoogste bestuursrechter heeft sinds september 2004 met de richtlijn in de hand de bouw van huizen, bedrijfsterreinen en wegen stilgelegd. In de Haagse regio werden de plannen voor het nieuwe stadion van ADO-Den Haag naar de prullenbak verwezen. Tal van bouwprojecten (alleen in Zuid-Holland al zo’n zestig) staan op de tocht.
De staatssecretaris zet nu al zijn kaarten op versoepeling van de normen in Brussel. Oud-Kamerlid Van der Steenhoven betwijfelt of dat voor Nederland een succesvolle operatie wordt. “Hij had natuurlijk een beter verhaal gehad als hij kon zeggen: kijk eens wat we de afgelopen jaren wel niet hebben gedaan, en toch redden we het niet.” Ook PvdA’er Fred Crone heeft er om dezelfde reden een hard hoofd in. Bovendien vindt hij de actie van Van Geel struisvogelpolitiek. “Voor de luchtkwaliteit maakt het niet uit. Als je normen versoepelt, heb je geen koorts meer op de schaal van Celsius, maar op de schaal van Fahrenheit.” | GPD | HC


Inzet is nu versoepeling van Europese regels

Nu de rechter de naleving van de richtlijn luchtkwaliteit afdwingt, zet staatssecretaris Van Geel al zijn kaarten op versoepeling van de normen in Brussel.
Minister Pronk had in 1999 al bedongen dat de richtlijn aangepast zou worden als een tussentijdse evaluatie aangeeft dat de normen niet haalbaar zijn.
Van Geel vindt dat hij goede argumenten heeft om voor versoepeling te pleiten. De evaluatie is bijvoorbeeld veel te laat begonnen, waardoor nog steeds geen duidelijkheid bestaat over de haalbaarheid. In Nederland deed het RIVM onderzoek en concludeerde dat Nederland zelfs niet aan de normen voor schone lucht zou kunnen voldoen als de uitstoot van al het autoverkeer op nul uit zou komen.
Op Europees niveau zijn bovendien de beloofde milieumaatregelen nooit van de grond gekomen. Autoproducerende landen als Engeland, Frankrijk en Duitsland hebben het in de Europese Unie voor elkaar gekregen dat de productie van schone auto’s op de lange baan is geschoven. Bovendien is ook de lucht in de ons omringende landen veel minder schoon geworden dan zou moeten, zodat uit die landen de nodige vervuiling naar Nederland overwaait.
Deze week bepleit staatssecretaris Van Geel zijn zaak tijdens een informeel overleg tussen de Europese milieuministers.
Onlangs liet eurocommissaris Wallström (Milieu) de staatssecretaris echter al weten niet van zins te zijn om de strenge milieunormen te versoepelen.

Het is de tweede keer in korte tijd dat Nederland in Brussel op de knieën moet vanwege milieuproblemen. Het Europees Hof van Justitie tikte Den Haag onlangs op de vingers vanwege het grote mestoverschot.


Stikstofdioxide en fijnstof

De Europese richtlijn voor luchtkwaliteit stelt strenge grenzen aan stoffen die de lucht verontreinigen. In Nederland zijn vooral de normen voor stikstofdioxide en fijnstof van belang Deze stoffen geven de meeste vervuiling en de meeste overschrijdingen van de normen.
Fijnstof, of PM10 is een verzamelnaam voor minuscule deeltjes die kleiner zijn dan 10 micrometer. Omdat ze zo klein zijn kunnen ze zich vastzetten in de longen en schade aan de gezondheid veroorzaken. Jaarlijks sterven 5000 mensen vroegtijdig aan de kleine deeltjes.

Voor fijnstof geldt vanaf januari als maximum jaargemiddelde 40 microgram per kubieke meter. Als absolute bovengrens geldt bovendien een daggemiddelde van 50 microgram per kubieke meter. Dit daggemiddelde mag in 2005 niet vaker dan 35 keer per jaar worden overschreden. Ter illustratie: de Amsterdamse- en Stille Veerkade bleken vorig jaar op tachtig dagen te vervuild.
Stikstofdioxide ofwel NO2 ontstaat onder meer door verhitting van de lucht door verbrandingsmotoren. De hoeveelheid stikstofdioxide op een plek kan in de loop van een dag of jaar enorm verschillen.
Daarom geeft de Europese regelgeving een gemiddelde voor een jaar, dat niet mag worden overschreden. Uiteindelijk mag in 2010 de concentratie over een jaar niet hoger zijn dan 40 microgram per kubieke meter. Volgens het Rijksintituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) wordt het bijna ondoenlijk om die norm te halen.


Reacties op dit bericht

Geplaatst door Vos

Niet alleen de ogen.........ook de oren!