ANALYSE VAN KLACHTENOVERZICHTEN 
VOOR JULI EN AUGUSTUS 2003
IN VERGELIJKING MET 
HET MAANDGEMIDDELDE UIT 2001

 

N.B. Veel tekst? Lees hier de conclusie!

CROS publiceerde onlangs op haar website de klachtendata van juli 2003. Sinds kort zijn op dezelfde plaats de gegevens van augustus te lezen. De gegevens over juli zijn echter in ons bezit en ongetwijfeld ook bij CROS op te vragen..

Bron: VLOS (vliegoverlast Schiphol) http://www.crosinfo.nl/Info/Klachtenoverzicht_augustus_202003.htm

Tussen de gegevens van juli en augustus zijn zeer grote verschillen te zichtbaar. Voor de interpretatie van de gegevens is het belangrijk Het volgende in aanmerking te nemen:

Sinds de maand juli 2003 hebben Amsterdam Airport Schiphol (AAS) en Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) de preferentie voor het nachtregime gewijzigd.  Bron: CROS IKB -19 -08 -2003

Voorheen was tijdens het nachtregime de preferentie als volgt: Polderbaan als landingsbaan en Kaagbaan als startbaan. Dit is echter wel afhankelijk van de meteosituatie. Nu is de preferentie echter omgedraaid, wat er toe leidt dat in de nacht de Polderbaan preferente startbaan is en de Kaagbaan preferente landingsbaan.

Redenen van de wijziging: het voorkomen van overschrijdingen in de geluidbelasting t.g.v. starts van de Kaagbaan.

In principe geldt deze preferentiewijziging tot 1 november 2003.  

Ten aanzien van de datum is CROS rijkelijk onhelder. Maar gelukkig kan men uit de waarnemingen in Castricum van schrijvers op de website van www.vlieghinder.nl met grote zekerheid aflezen dat deze op 1 of 2 augustus is ingegaan (zie de eerste signalering door ‘Willem’ op 2 augustus onder # 195, daarna bijvoorbeeld nummers 203, 211, 225 en 243.)

Ik heb voor U het gemiddelde per maand afgeleid uit de reeds eerder gepubliceerde cijfers over 2001 en deze vergeleken met juli en augustus 2003.

Tabel 1. Resultaten juli en augustus 2003 vergeleken met maandgemiddelde van 2001

 

Waar:

2001

Jul-03

Aug-03

Jul-03

Aug-03

Personen

Totaal

9.881

3751

4.633

37%

47%

 

Castricum

126

354

311

357%

245%

 

Castricum als%

1,3%

12%

7%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Klachten/Mnd

Totaal

14.289

31.764

41.875

222%

293%

 

Castricum

574

7.902

4174

1.377%

727%

 

Castricum als%

4,0%

25%

10%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nacht/Mnd

Totaal

1.505

5.758

6.675

383%

444%

 

Castricum

10

1.965

1.122

18.650%

11.220%

 

Castricum als%

0,6%

34%

17%

 

 

Totaal is het getal dat de som is van alle gegevens die over de aangegeven periode bij CROS zijn binnengekomen. Castricum geeft weer hoeveel mensen uit Castricum klachten verzonden (personen), het totale aantal dat door deze personen werd gemeld (Totaal) en daaronder wordt aangegeven welk percentage van het totaal uit Castricum afkomstig was (Castricum als %, berekend uit “Castricum x 100, gedeeld door Totaal)

De twee kolommen geheel rechts geven weer het getal voor juli, respectievelijk augustus 2003, uitgedrukt als percentage van de uitgangswaarde voor dat de Polderbaan ‘s Nachts en overdag in gebruik werd genomen. (dus, bijvoorbeeld 3673 x 100 : 9881 = 37)

U ziet dat het aantal klachten uit Castricum in 2001 zeer klein was en afkomstig van maar 126 personen. ‘s Nachts waren er vrijwel geen klachten (10 per maand!)

Na het lage vliegen over de regio naar de Polderbaan overdag en het door de LVNL ingevoerde nachtelijk intermitterend vliegen in series (treintjes)  vooral tussen 05:00 en 06:00 uur op een vast traject tussen Limmen en Castricum door, over Uitgeest en langs Akersloot, Heemskerk (Krommenie verwerkt mogelijk verkeer uit het oosten) verandert de situatie.

Het totaal aantal gehinderden daalt met 6200, dat is 63%. (In aanmerking genomen dat dezelfde klagers het hele jaar door klagen). In Castricum stijgt het aantal gehinderden met 224. De 450 gehinderden in Castricum zijn beslist niet alle gehinderden – hetzelfde geldt ook voor andere regio’s. Veel mensen ondervinden wel hinder maar klagen niet. Het aantal leden van PVRC ligt bijvoorbeeld nu ver boven 650)

Het is dus waar dat er een aanzienlijke daling is bereikt van het aantal personen dat last ondervindt.

Nu zou volgens Bartjes die kleine groep (die overigens zeker niet alle gehinderden voorstelt: veel mensen klagen niet of kunnen niet klagen) dus alle hinder moeten verdragen. In werkelijkheid is de hinder toegenomen, waarschijnlijk samenhangend met de speciale vliegbewegingen die in de regio overdag (laag vliegen) en ‘s nachts (langs een spoor vliegen) nodig blijken ivm de speciale ligging van de Polderbaan ongeveer 25 Km van zee.

De totale geluidsoverlast is meer dan verdubbeld (222%) en zelfs al trek je de klachten uit Castricum af van het totaal dan houd je 23.862 klachten over (!) en het oorspronkelijke getal is dus met twee derde gegroeid. Castricum moet overigens haast een derde (28%) van het totaal verwerken.

Erger is het nog gesteld met de nachtelijke overlast, veroorzaakt door de opzettelijke concentratie van het nachtelijke vliegverkeer boven Castricum en buurgemeenten. Castricum sluit in dit onderzoek geen Limmen in of Akersloot. Castricum alleen al heeft een derde van de overlast. Neem je het getal voor de hele CAL-gemeente dan wordt dat 1.965 + 167 + 249 = 2461, of 43% van het totaal.

Samenvattend:

Het totaal aantal gehinderden neemt af. Maar is de milieudoelstelling ook bereikt? Het totale aantal klachten neemt zeer sterk toe, dus je zou zeggen dat het tegendeel het geval is. Met name dient men zich bezorgd te maken over de mate van hinder die de overgebleven mensen ondervinden.

Er is een sterke verband tussen de hinder en het nachtelijke vliegen volgens de nieuwe procedure. De concentratie daarvan boven Castricum en buurgemeenten heeft niet alleen een toenemen van nachtelijke hinder tot gevolg, maar brengt ook meer dat een kleine helft van die overlast door een zeer kleine groep wordt gedragen! Het kan waarschijnlijk niet anders of de sector is hier verantwoordelijk voor een situatie die voor deze mensen ernstige problemen met zich meebrengt.  

Wat bieden de cijfers van augustus voor extra informatie?

Nu is de sector gewend met twee argumenten te komen: het zal wel spontaan gewennen en de toename van de klachten hangt samen met het voor de slecht geïnformeerde burger onverwachte karakter van de overlast.

Op deze tegenwerping biedt vergelijken van de cijfers van augustus met die van juli een onverwacht antwoord. In augustus is het nachtelijk landen over de regio Castricum zeer vaak achterwege gebleven. Helaas beschikken wij niet over de precieze getallen maar we zullen proberen die te achterhalen bij de LVNL. In ieder geval daalt de  relatieve belasting van Castricum met de helft! (Dat geldt ook voor de gemeente in totaal, daar daalt die naar 1450 nachtelijke klachten,  of 21 %). De bijdrage van de gemeente is nog enorm, maar toch sterk gedaald.

We zien dat het totaal aantal gehinderden niet veel is gestegen: Het is nog altijd bijna 53% lager dan het oorspronkelijke getal. Er is inderdaad enige toenemen van de totale lasten zowel overdag als ‘s nachts, maar die toename valt in het niet vergeleken met de verbetering voor Castricum en omgeving.

Ik kan me niet onttrekken aan de conclusie dat het de moeite waard is deze situatie meer permanent te maken,. Ze gaat gepaard met een eerlijke verdeling van de lasten, en een niet extra opofferen van een enkele gemeente. Verder kun je een vraagteken zetten bij de zinvolheid van de speciale TA procedure ‘s nachts, ook wel TCA approach genoemd.

Waar is de overlast heen verplaatst en was de verplaatsing zinvol?

Ik heb uitgerekend waar klachten zijn toegenomen en waar afgenomen en met hoeveel en daar tabellen van gemaakt. De cijfers zijn in de appendix beschikbaar als excel  file.  Hier volgen slechts een paar overzichten om de conclusies kracht bij te zetten.

Tabel 2. Gemeenten en nachtelijke hinder, gerangschikt naar die hinder.

 “Gemeente”

juli

 

“Gemeente”

augustus

 

 

 

 

 

Castricum

1965

 

Castricum

1122

Uitgeest

409

 

Spaarndam

359

Krommenie

353

 

Uitgeest

315

Limmen

329

 

Hoofddorp

291

Heemskerk

211

 

Krommenie

255

Akersloot

167

 

Limmen

229

Assendelft

142

 

Oegstgeest

220

Amsterdam Zuid

123

 

Amsterdam Zuid

214

Heiloo

120

 

Zwanenburg

212

Zwanenburg

118

 

Haarlem

199

Spaarndam

114

 

Heiloo

195

Noordwijk

98

 

Heemskerk

182

Driehuizen

90

 

Amstelveen

157

Hoofddorp

89

 

Sassenheim

130

Haarlem

77

 

Leiden

123

Hilversum

64

 

Assendelft

119

Oegstgeest

53

 

Wormer

104

Amsterdam Centr

49

 

Akersloot

99

Amsterdam West

48

 

Vijfhuizen

92

Amsterdam BV

48

 

Amsterdam West

91

Amstelveen

46

 

Amsterdam Centr

85

Heemstede

38

 

Velserbroek

82

Hoorn

37

 

Voorhout

80

Bergen

36

 

Zaandam

77

Breukelen

31

 

Amsterdam BV

74

Broek in Waterl

31

 

Heemstede

69

Vijfhuizen

30

 

Noordwijk

68

Badhoevedorp

28

 

Westzaan

62

Heerhugowaard

27

 

Haarlemmerliede

61

Purmerend

26

 

Amsterdam ZO

58


Duidelijk is dat de westelijke regio boven het Noordzeekanaal geen plezierige nachten heeft, maar dat de nachten in augustus rustiger werden bij een lichte verschuiving van overlast zuidwaarts. Dat moeten we beter kunnen analyseren.

We zullen nu de Gemeenten rangschikken naar mate het aantal Personen, Klachten of Nachtelijke klachten,  hetzij toeneemt (Tabel 3), hetzij afneemt (Tabel 4):  

Tabel 3. Gemeenten gerangschikt volgens Toenemen van problemen

Personen

#

Klachten

#

Nachtelijk

#

 

 

 

 

 

 

Amstelveen

144

Spaarndam

4168

Spaarndam

245

Amsterdam West

84

Velsen Zuid

1427

Hoofddorp

202

Spaarndam

80

Amstelveen

1173

Oegstgeest

167

Oegstgeest

77

Velserbroek

996

Haarlem

122

Amsterdam Zuid

62

Haarlem

935

Amstelveen

111

Amsterdam Centr

53

Amsterdam West

596

Sassenheim

108

Leiden

53

Wormer

483

Leiden

105

Hoofddorp

51

Santpoort Noord

456

Zwanenburg

94

Zwanenburg

37

Sassenheim

436

Amsterdam Zuid

91

Velsen Zuid

31

Driehuis

436

Wormer

85

Velserbroek

29

Hoofddorp

397

Heiloo

75

Wormerveer

24

Spaarndam West

382

Zaandam

69

Amsterdam BV

23

Zwanenburg

336

Velserbroek

65

Santpoort Zuid

23

Den Haag

329

Vijfhuizen

62

Spaarndam West

23

Oegstgeest

329

Voorhout

58

Vinkeveen

23

Amsterdam Nrd

315

Westzaan

55

Zaandijk

23

Amsterdam Centr

279

Kaag

54

Koog a/d Zaan

22

Westzaan

272

Amsterdam ZO

49

Wijk aan Zee

22

Zaandam

260

Velsen Zuid

48

Beverwijk

21

Wormerveer

245

Haarlemmerliede

48

Driehuis

21

Beverwijk

230

Amsterdam West

43

Nieuw Vennep

21

Leiden

224

Leiderdorp

42

Santpoort Noord

21

Zandvoort

215

Amsterdam Centr

36

Voorhout

21

Amsterdam Zuid

210

Koog a/d Zaan

34

Amsterdam Noord

20

Zaandijk

202

Spaarndam West

32

Sassenheim

18

Koog a/d Zaan

202

Katwijk

31

Alphen a/d Rijn

17

Amsterdam BV

196

Nieuw Vennep

29

IJmuiden

17

IJmuiden

174

Amsterdam BV

28

Weesp

17

Amsterdam ZO

171

Den Haag

26

Amsterdam ZO

16

Diemen

165

Zaandijk

25

 

Tabel 4. Gemeenten gerangschikt volgens Afnemen van problemen

Personen

#

Klachten

#

Nachtelijk

#

 

 

 

 

 

 

Uithoorn

43

Castricum

3728

Castricum

843

Castricum

43

Uithoorn

653

Limmen

100

Hilversum

39

Lisse

561

Krommenie

98

Heemskerk

35

Hilversum

506

Uitgeest

94

Uitgeest

26

Krommenie

457

Akersloot

68

Lisse

20

Heemskerk

400

Driehuizen

59

Rijsenhout

16

Uitgeest

359

Hilversum

56

Aalsmeer

13

Assendelft

188

Overige woonpl.

35

Loosdrecht

13

Akersloot

174

Noordwijk

30

Hillegom

12

Limmen

161

Heemskerk

29

Egmond Binnen

12

Heiloo

161

Breukelen

28

Limmen

12

Baarn

123

Assendelft

23

Heemstede

10

De Hoef

93

Grootschermer

23

Baarn

9

Rijsenhout

85

Ursum

23

Krommenie

9

Loosdrecht

80

Badhoevedorp

23

Lelystad

7

Driehuizen

80

Velsen Noord

23

Bergen

6

Doorn

57

Zuid Scharwoude

22

Halfweg

5

Zuid Scharwoude

55

Hoorn

22

Mijdrecht

5

Egmond Binnen

53

Mijdrecht

20

Grootschermer

5

Hillegom

42

Baarn

18

Abcoude

4

Loenersloot

36

Santpoort Zuid

18

Alkmaar

3

Avenhorn

33

Egmond Binnen

17

Noordwijkerhout

3

Grootschermer

31

Weesp

14

Ursum

3

Breukelen

31

Bergen

12

Loenersloot

2

Lelystad

29

Wijk aan Zee

11

Avenhorn

2

Ursem

25

Avenhorn

9

Ilpendam

1

Kudelstaart

23

Loosdrecht

8

Kudelstaart

1

Badhoevedorp

22

De Kwakel

8

Bussum

1

De Zilk

22

De Hoef

6

Aerdenhout

1

Bergen

20

Lelystad

6

 

Het boeiendste vind ik om te zien hoe het gebruik van de Polderbaan als preferente startbaan zeer veel problemen oplost. Ook geeft de volgorde in de bovenste rij onder de kolom ‘Nacht’ precies en nauwkeurig de gemeenten weer waarover de nachtelijke hinder is geconcentreerd.

Aangezien het hier een reactie betreft op een maatregel  die klachten doet afnemen is het wonderlijk hoe prompt en exact het patroon reageert. Het is dus uiterst onwaarschijnlijk dat de grote lijnen samenhangen met de door de luchtvaart gehanteerde argumenten dat klachten zouden samenhangen met het verrassingselement.

De gemeenten waar de klachten toenemen zijn die welke door de maatregelen voorheen waren gespaard. Met dien verstande dat nu het aantal klagers nog steeds aanzienlijk is afgenomen, dus dat de oorspronkelijke doelstelling wel degelijk nog steeds is bereikt. Ten tweede,  dat de extra belasting die de bewoners van de getroffen regio’s ondergaan,  zeer klein is vergeleken met de verlichting in de regio Midden Kennemerland,  met uitzondering van Spaarndam, maar de problematiek van Spaarndam is zonder meer groot en bekend en ter plaatse worden reeds oplossingen gezocht.

We kunnen met cijfers verder aantonen dat de ontlasting door verandering van baanpreferentie leidt tot ontlasting van eerder opgeofferde gebieden met behoud van milieuvoordeel en tot een meer evenredige verdeling van lasten in de drie belangrijke opzichten: aantal klagers, aantal klachten en verstoringen van de nacht. We zullen deze als volgt aanduiden:

Het aantal klachten met de term: Aantal
Het aantal klagers met de term: Personen
Nachtelijke verstoringen met de term: Nacht
Vervolgens bezien we ze in twee perioden,  juli en augustus.

We zullen ze aanduiden als Voor en Na.

Bij de overgang,  op 1 augustus, van Voor naar Na, kunnen binnen een gemeente Aantal, Personen en Nacht, toenemen, we duiden die gemeente dan aan als ‘Stijger’, of afnemen, we de gemeente dan aan als ‘Daler’. De totaliteit van Klachten, Personen en Nacht veranderen binnen een gemeente niet altijd in dezelfde richting. Een gemeente kan dus Stijger zijn ten aanzien van klachten en Daler ten aanzien van personen, of omgekeerd. 

Tabel 5. Overzicht van Gemeenten:

 

Aantal

Nacht

Personen

 

#

%

#

%

#

%

Totaal

115

 

115

 

115

 

Stijgers

80

70

76

66

87

76

Dalers

35

30

39

34

28

24


De verandering van Voor naar Na is dus asymmetrisch. Er zijn meer gemeenten waarin de overlast toeneemt dan gemeenten waarin deze afneemt. Dat is niet nieuw, we hebben hiervoor al gezien dat deze verschuiving die met verandering van baanpreferentie samenhangt zeer klein is ten opzichte van het reeds bereikte milieueffect. Waar het nu om gaat is of de verandering van baanpreferentie die tot zo’n belangrijke ontlasting leidde van eerder ‘opgeofferde’ gebieden,  niet weer schadelijk is voor andere regio’s.

Tabel 6. Personen - Totaal en gemiddelde per Gemeente, zowel in zijn totaliteit als onderscheiden volgens verandering van juli naar augustus 2003.

PERSONEN

Totaal  (115)

bij Stijgers  (82)

bij Dalers (33)

Aantal

Gemiddeld

Aantal

Gemiddeld

Aantal

Gemiddeld

Voor

3571

31

2248

27

1323

40

Na

4633

40

3680

45

953

29

Verschil

1062

 

1432

18

-370

-11

Tabel 7. Gemelde Klachten - Totaal en Gemiddelde per gemeente, zowel in zijn totaliteit als onderscheiden volgens verandering van juli naar augustus 2003.

KLACHTEN

Totaal  (115)

bij Stijgers  (80)

bij Dalers (35)

Aantal

Gemiddeld

Aantal

Gemiddeld

Aantal

Gemiddeld

Voor

31647

275

12411

155

19236

550

Na

41875

364

30966

387

10909

312

Verschil

10228

 

18555

232

-8327

-238

Tabel 8. Nachtelijke Verstoring - Totaal en gemiddelde per Gemeente, zowel in totaliteit als onderscheiden volgens verandering van juli naar augustus 2003.

‘s NACHTS

Totaal  (115)

bij Stijgers  (71)

bij Dalers (44)

Aantal

Gemiddeld

Aantal

Gemiddeld

Aantal

Gemiddeld

Voor

5871

51

1415

20

4456

101

Na

6675

58

3999

56

2676

61

Verschil

804

 

2584

34

1780

-40

 
De Tabellen 7-8 geven in grote lijnen hetzelfde te zien: In de maand juli zijn de afwijkingen van het gemiddelde overal  groot, maar het grootste bij die groep gemeenten die in augustus de grootste daling ervaren.  Boeiend is te zien hoe de verschillen ten aanzien van klachten en nachtelijke hinder tussen de onderscheiden gemeenten volkomen worden gelijkgetrokken: de rode cijfers laten zien dat de gemiddelden voor de beide groepen veel dichter bij elkaar liggen dan eerst. Dat effect is bereikt zonder serieuze nadelige invloed op de oorspronkelijke doelstelling van de sector Luchtvaart.

De resultaten zijn frappant omdat de bewerkte correctie van de gemiddelden die is ontstaan de resultaten op geen enkele wijze tevoren heeft kunnen beïnvloeden, en temeer door dat ze zijn ontstaan niet door een extra belastende ingreep die onrust veroorzaakte, maar door een onaangekondigde wijziging in baan preferentie die in de bedreigde gebieden met verlichting i.p.v. verzwaring  gepaard ging.  Je moet dus wel zeggen dat ze een grote mate van betrouwbaarheid bezitten.

We betekent het dat zoals indertijd het overgrote deel van de klachten op de schouders van de regio midden Kennemerland en Castricum terecht kwamen,  zo gaat de verbetering ondanks gelijke klachten en hinder gepaard met een lager totaal aan gehinderden per gemeente in de regio rond Castricum. Maar men mag niet vergeten dat het uitgangspunt was: “kies voor een dunbevolkt gebied”. Wanneer we factoriseren voor bevolkingsdichtheid, zal ook dit verschil omgetwijfeld verdwijnen. 

Laten we een voorbeeld nemen:

Voor de maatregel bedroeg het aantal klagers uit Haarlem 818 en dat uit Castricum 7903. Erna waren de cijfers: 4174, respectievelijk 1414.

Castricum heeft 35.324 inwoners en Haarlem heeft er 147.837. Ten opzichte van Haarlem is Castricum, zoals de sector Luchtvaart het zo treffend uitdrukt, een dunbevolkt gebied. Castricum heeft 770 inwoners per Km2 en Haarlem. 5039. Let op: het grote verschil is voor een deel te verklaren vanwege het feit dat Castricum een heel groot duingebied in de eigen gemeente heeft, het grote duingebied nabij Haarlem valt onder verschillende andere buurgemeenten.

Brengen wij de correcties aan (Tabel 9). 

Tabel 9. Correctie van Aantallen Klagers voor Aantal bewoners per Gemeente

AANTALLEN KLAGERS

Castricum

Haarlem

Inwoners

35.324

147.837

Klagers juli

7.903

818

Klagers augustus

1.414

4.174

Verhouding in juli

10

1

Verhouding in augustus

1

3

Verhouding per Hoofd in juli

40

1

Verhouding per Hoofd in augustus

1

1

 
Leek dus de correctie in de verhouding tussen Haarlem/Castricum door te schieten, wanneer we rekening houden met het aantal inwoners, dan lijkt dat er na de correctie geen sprake is van onevenredigheid maar van gelijkheid in belasting.

Natuurlijk gaat correctie gepaard met enige toename van geluid. In alle regio’s is na de correctie de belasting echter gering in vergelijking met de huidige toestand in de regio rond Castricum en, zoals Mevrouw Schultz van Haegen het zo treffend uitdrukt, Luchtvaart gaat nu eenmaal gepaard met enig lawaai.  Zij zal blij zijn dat hier blijkt dat zij daarbij niemand onbehoorlijke offers behoeft op te leggen.

Duidelijk is dat het gewenst kan zijn is om in de toekomst cijfers voor bevolkingsdichtheid gestandaardiseerd aan klachten-overzichten ten toe te voegen.

Met deze kleine studie worden toch hoopvolle elementen aangedragen voor een aanpak van het probleem.

Ik ben benieuwd of CROS en LVNL serieus op deze analyse zullen ingaan.

De maatregelen die nodig zijn om de huidige ongelijkheid in belasting van gemeenten recht te trekken liggen immers geheel binnen hetgeen in het bestaande wettelijke kader s mogelijk is.

=====================================================

Appendix 

Tabel 10. Statistische gegevens betreffende gemiddelden

RESULTATEN

Gemeenten met toename

Gemeente met
afname

 

juli

augustus

juli

augustus

Aantal Melders

2.248

3.680

1.323

953

Gemiddelde

27

45

40

29

Standaard Afwijkig

45

62

66

57

95% Betrouwbaarheids Interval

10

13

22

19

Klachten

12.411

30.966

19.236

10.909

Gemiddelde

155

387

550

312

Standaard Afwijkig

239

728

1340

723

95% Betrouwbaarheids Interval

52

160

444

240

Nachtklachten

1.415

3.999

4.456

2.676

Gemiddelde

20

56

101

61

Standaard Afwijkig

30

73

304

180

95% Betrouwbaarheids Interval

7

17

90

53


E
xcel files
Augustus-juli analyse
Augustus_-_Juli_2003_Personen
Augustus_-_Juli_2003_Aantal
Augustus_-_Juli_2003_Basic
Augustus_-_Juli_2003_Nacht

links 
CBS: 'gemeente op maat 2002'
- Castricum

- Haarlem