Schiphol en de misleiding, deel 1:
EEN ONTMOETING IN DEN HAAG

In de nazomer van 1997 begroet premier Wim Kok een oude bekende in het Haagse Torentje. Het is Dig Istha, voormalig campagneleider van de PvdA én van Wim Kok. Istha is zojuist benoemd tot directeur communicatie bij de KLM en wordt vergezeld door zijn nieuwe baas, de ook al kersverse president-directeur van de KLM, Leo M. van Wijk.

De heren hebben heel wat te bespreken, daar in het Torentje. De overheid heeft voor de eerste keer wettelijke geluidszones vastgesteld. En op grond van de rapportages over DE EERSTE VIER MAANDEN blijkt reeds dat er overschrijdingen gaan plaatsvinden.

Van Wijk heeft enorme groeiambitie en ruimte op Schiphol is daarbij cruciaal. Centraal staat de aanleg van een vijfde (eigenlijk zesde) start- en landingsbaan. Op termijn wil de luchtvaartsector op Schiphol doorgroeien naar 600.000 vliegbewegingen, een verdubbeling van de capaciteit in 1997.

Als voormalig vakbondsman is de positie van premier Kok helder. “De strijd tegen de werkloosheid zou veel minder succesvol zijn zonder Schiphol”, vindt Kok. “Mede daardoor is er ook een stevige basis voor de betaalbaarheid van de sociale zekerheid”.
In 1995 was onder leiding van Kok al de zogenoemde ‘dubbeldoelstelling’ tot stand gekomen. “We willen én optimaal meedoen in Europa én de beste zijn met het beperken van milieu- en ecologische belasting”, verklaarde hij destijds aan wie het maar horen wilde.

Beide luchtvaartmanagers vinden in Wim Kok dan ook een mild-kritische gesprekspartner.
Al in 1995 had zijn kabinet binnenskamers toestemming gegeven voor de nieuwe baan. Viel toen al het aantal van 600.000 vluchten? In ieder geval was die toezegging van 600.000 vliegbewegingen in 1998 wél binnen, zou de Schiphol-directie later bij herhaling verklaren. Natuurlijk mits deze zouden passen binnen de milieuafspraken. Maar ach, daar zou wel een oplossing voor komen.

Na dat eerste bezoek aan het Torentje volgden meer gesprekken tussen Kok, Van Wijk en Istha. Terugblikkend op deze bijeenkomsten schreef NRC Handelsblad in het jaar 2000:
“Met van Wijk begon Istha aan ‘rondjes Den Haag’ en had diverse gesprekken met premier Kok. Niet zonder succes; de afgelopen jaren hield de PvdA premier bijna emotionele betogen voor Schiphol. De PvdA heeft zijn ziel aan de zwanen verkocht, heet het in de milieubeweging.”

De goede contacten met Van Wijk zouden voor Wim Kok zelfs leiden tot een baan bij de KLM. In 2002 verliet Kok de politiek en in 2003 trad hij toe tot de raad van commissarissen.

Op veel manieren wierpen de gesprekken in 1997 dus hun schaduw vér vooruit.

In aflevering 2:
EEN MINISTER HAAKT AF…